در شبکه های اجتماعی همراه ما باشید

فرار از خانه و بی خانمانی، مشکل حاد نوجوانان

فرار از خانه و بی خانمانی، مشکل حاد نوجوانان

فرار از خانه عبارت است از رفتاری که در آن کودک یا نوجوان، خانه یا محل اقامت خود را بدون اجازه والدین یا ولی قانونی خود، برای حداقل مدت یک شب ترک می کند. فرار از خانه کاری است که نوجوان ارادی انجام می دهد و احتمال می رود مدتی پس از ترک خانه نیز به آن برگردد. در واقع در بسیاری از موارد، ترک خانه نوجوان چندان طولانی نیست. اما نوجوان بی خانمان، معمولا به دلایل متعدد و برای مدت زمان طولانی و حتی گاه برای همیشه، از خانه دور می شود. بی خانمانی در بسیاری از مواقع به خواست و اراده نوجوان نیست و ممکن است عدم تمایل والدین یا سرپرست قانونی به نگهداری وی (مانند زمانی که معتاد می شود) و یا ناتوانی از پرداخت هزینه نگهداری او موجب این امر شود. بسیاری از نوجوانانی که از خانه می گریزند، سرانجام تبدیل به نوجوانان خیابانی می شوند.

علل فرار از خانه

عوامل فردی: 

جنسیت در زمره ی عوامل فردی فرار و شاخص ترین آن هاست. بر اساس گزارش سازمان بهزیستی فرار پسران بیشتر از دختران است. هم چنین آمارها حکایت از افزایش تعداد دختران فراری به مرور زمان دارد که نگرانی های زیادی را فراهم می کند.  دومین عامل فردی موثر بر فرار از خانه سن است. یافته ها نشان می دهد 92 درصد از نوجوانان خیابانی را افرادی تشکیل می دهند که سن آنان بین 14 تا 18 سال است. اغلب این نوجوانان در هر چهار زمینه رشد جسمی، ذهنی، عاطفی و روانی مشکل دارند. از جمله احساس کم ارزشی، حسادت، انتقام جویی، بی ثباتی و بی قراری، بی اعتمادی به دیگران، بدبینی و منفی گرایی، احساس ناراحتی و ترس و بحران هویت دارند. آنان هم چنین به کم خونی، کم وزنی، بیماری های دهان و دندان، چشم ، قلب ، پوست و گوش و حلق و بینی دچارند. روان شناسان معتقدند شیوع بالای کمبود توجه، عقب ماندگی ذهنی خفیف، مشکلات گفتاری و کمبود شناخت از محیط را در این گونه نوجوانان وجود دارد.

عوامل خانوادگی:

فرار از خانه معمولا به دنبال یک دوره تعارضات شدید خانوادگی رخ می دهد. اکثر این افراد شرایط نامناسبی را در خانه تحمل می کنند، اما کسانی که بیشتر از یک بار از خانه می گریزند، در بدترین شرایط قرار دارند. مهم ترین مسئله این نوجوانان، درک و تصور بسیار بدی است که آنان از شرایط خود دارند. اگرچه هر نوجوانی دلایل خاص خود را برای فرار از خانه دارد، اما گسستگی خانواده عامل اصلی فرار است. در برخی پژوهش ها، دو عامل اساسی برای ترک خانه سوء استفاده جسمی و جنسی در خانواده بوده است. گاه فرار از خانه واکنش نوجوان به مشکلاتی چون اعتیاد یا اختلال های روانی است که اعضای خانواده به آن دچارند. روان شناسان معتقدند که نابسامانی خانواده، سردی روابط عاطفی والدین، متارکه و طلاق، وجود ناپدری یا نامادری، فقر فرهنگی، بیسوادی و اعتیاد از عوامل مرتبط با فرار از خانه می باشند. برخی دیگر از عوامل خانوادگی عبارت از عدم ارتباط منطقی یا عاطفی بین کودکان و نوجوانان و خانواده آنان، جمعیت زیاد خانواده، وجود تعدد زوجات، فوت یا ازدواج مجدد والدین، اعمال تبعیض بین دختر و پسر، تنبیه و مجازات شدید رفتارها، تمسخر و استهزاء، تعصب و اجبار به ازدواج تحمیلی، انتظارات زیاد برای برآوردن خواسته های خارج از توان نوجوان و شکاف نسل.

عوامل اجتماعی: 

زندگی در شهرهای بزرگ فرصت ارتکاب تخلف و رفتارهای ضد اجتماعی بیشتری را فراهم می کند. بسیاری از نوجوانان که در شهرهای کوچک یا روستاها زندگی می کنند به خیال دستیابی به امکانات و تجملات شهری به شهرهای بزرگ مهاجرت می کنند. مشکلات اقتصادی و توزیع ناعادلانه ثروت، همراه با فقر فرهنگی نیز زمینه ساز بسیاری از رفتارهای نابهنجار از جمله فرار از خانه است. فشار های اقتصادی به اشتغال بیشتر والدین به کار می انجامد و امکان نظارت کمتری را بر رفتارهای فرزندان می دهد. اکثر نوجوانانی که از خانه فرار می کنند از طبقات فقیر و تنگدست جامعه هستند. با توجه به اینکه ممکن است گروه همسالان این نوجوانان در فرار آنها نقش داشته باشند اما بیشترین گروه افرادی هستند که در فقر اقتصادی، اجتماعی، فرهنگی و عاطفی به سر می برند. سست بودن بنیان خانواده، پر جمعیتی آن، تک سرپرستی، بدسرپرستی و وجود تبعیض در بین اعضا همگی در گریز این افراد از خانه نقش دارند. نوجوانان فراری از خانه فاقد شبکه حمایتی اند و بیشتر از دیگران به سوء مصرف مواد دچارند. آنها همچنین شرکای جنسی متعددی دارند و برای ادامه حیات ناچار به خودفروشی می شوند.

مریم غلامی نژاد
نویسنده :مریم غلامی نژاد

مریم غلامی نژاد کارشناس ارشد روانشناسی بالینی هستم. علاقه زیادی به مطالب روانشناسی بخصوص در زمینه های اختلالات و آسیب های روانی کودک و بزرگسال دارم. خانواده درمانی و زوج درمانی از سایر موضوعات مورد علاقه من می باشد.

 




درباره ما

روان آسای سعی بر آن دارد که هر روز مطالب علمی و معتبر جدیدی در حوزه های روانشناسی، روانشناسی خانواده، روانشناسی نوجوان و روانشناسی کودک ارایه نماید، از اینکه همراهمان هستید بخود میبالیم.

 
کلیه حقوق این سایت متعلق به روان آسای میباشد.